
Anh Hoàng Văn Sơn hái phật thủ cho khách.
Bén duyên
Hỏi thăm, người dân bảo cứ đến thôn 7, chỗ con đường dẫn vào công viên nghĩa trang Thiên Đường, xã Lang Quán cũ, nay là xã Yên Sơn, hỏi “Sơn phật thủ” là ai cũng biết.
Những ngày tháng 4, đường vào thôn 7 bụi mịt mù, con đường liên thôn đang trong giai đoạn hoàn thiện, từng tốp xe tải chở đất, vật liệu xây dựng lắc lư và nhả từng đợt bụi nhuộm vàng cả một vùng trời. Dưới cái nắng cháy da, trong khu vườn phật thủ nằm lọt thỏm giữa cánh đồng lúa xanh rì, anh Hoàng Văn Sơn tay nhanh thoăn thoắt cắt từng quả phật thủ xanh mởn, lúc lỉu đặt nhẹ nhàng vào các thùng xốp và chuẩn bị gửi cho khách.
Sơn bận đến mức, vừa tiếp chuyện phóng viên, vừa điều hành tốp thợ làm đất mở rộng diện trồng cây bưởi nhung ngoài bãi soi, vừa hướng dẫn kỹ thuật qua Video zalo, vừa tiếp nhận đơn hàng. Nhìn chàng trai ngót 40 xuân xanh, không ai nghĩ đây từng là tay buôn phật thủ khét tiếng.
Dẫn phóng viên về nhà để khơi mở câu chuyện, anh Sơn bồi hồi kể: Xuất thân là lái buôn phật thủ, anh đi buôn từ năm 2017, hàng ngày anh đều rong ruổi lên các xã của huyện Hàm Yên (cũ) thu mua phật thủ và bán về miền xuôi. Qua bao thăng trầm, phật thủ chưa bao giờ mất giá, lúc nào cũng ổn định từ 20.000 - 25.000 đồng/kg, nếu như năm nào “vựa” dưới Hoài Đức (Hà Nội) mất mùa thì giá lên 40.000 - 50.000 đồng/kg là chuyện thường, hơn nữa cây cho năng suất ổn định, so với cây lúa trên cùng diện tích gấp vài lần về hiệu quả.
Cuối năm 2019, anh mạnh dạn đầu tư 30 triệu đồng cải tạo 2 sào đất lúa của gia đình, lắp đặt hàng rào, hệ thống rãnh thoát nước, bơm nước tưới để trồng phật thủ. Với đặc tính loài cây phải trồng gần 2 năm mới có lứa quả bói đầu tiên, nhưng vụ đầu anh Sơn thất bại. Anh bảo, người ta bói được 20 quả trên 1 cây còn anh được “nhõn” 5 quả, có cây còn không có quả nào. “Cả vụ đấy tôi thu được 5 triệu đồng, nghĩ là thất bại cũng buồn lắm nhưng đã quyết tâm nên phải theo tìm hiểu bằng được”, anh Sơn ngậm ngùi.
Đi học hỏi kinh nghiệm khắp nơi, anh Sơn đã dần thuần hóa được loài cây khó tính, cây nhạy cảm với sương và nắng gắt, thời tiết khô hạn, vì vậy, để có quả đẹp đòi hỏi quá trình chăm sóc tỉ mỉ và vất vả. Anh kể, quan trọng nhất là chăm bón, phun thuốc diệt nấm, sâu bệnh hại... cắt tỉa thường xuyên, cây thông thoáng sẽ tăng khả năng quang hợp và phát triển cân đối, cho quả to.
Cây phật thủ là hướng đi mới trong phát triển kinh tế của xã Yên Sơn.
Thành công bước đầu
Phó Chủ tịch UBND xã Yên Sơn - Lê Văn Tuấn chia sẻ, cây phật thủ đang từng bước khẳng định là hướng sản xuất phù hợp, mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người nông dân xã Yên Sơn. Việc chủ động đổi mới tư duy sản xuất, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, kết hợp linh hoạt với công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm như anh Hoàng Văn Sơn đã nâng cao giá trị nông sản. Khi sản xuất nông nghiệp gắn với nhu cầu thị trường và cách làm hiện đại, ruộng đồng không chỉ là nơi canh tác mà còn trở thành điểm tựa sinh kế bền vững, tạo động lực để người dân yên tâm gắn bó, làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.
Anh Sơn bộc bạch, thú thật qua 7 năm trồng loài cây này thì khó nhất vẫn là trị bệnh chẩy mủ của cây, nếu không kịp thời sẽ lan rộng và gây chết hàng loạt. Có những hôm cả ngày chỉ dầm mưa dãi nắng với vườn phật thủ, nhưng ông trời biết chiều lòng người, mãi đến vụ năm 2025, anh Sơn đã thành công, anh bảo, gia đình thu được trên 2 tấn quả, doanh thu đạt trên 70 triệu đồng. Đây cũng là vụ đầu tiên thành công sau chuỗi ngày thất bại.
Cầm trái phật thủ vàng ruộm, với những múi xòe ra như bàn tay, anh Sơn thuyết minh, phật thủ cũng lắm giống, nhưng giống hiệu quả nhất là loài hoa trắng, đặc điểm là dễ trồng, dễ chăm sóc và cũng lớn nhanh so với hoa xanh và xanh đột biến. Đặc biệt, khi cho quả, tỷ lệ xòe tay của quả cao hơn, phật thủ cho quả đã khó nhưng quả đẹp, thuộc hàng VIP lại cần khá nhiều công phu. Anh bật mí, do áp dụng đúng nên vườn cho những quả nặng 3 - 4kg, dù đắt gấp đôi hàng thường nhưng có bao nhiêu cũng bán hết.
Tôi khá tò mò về cung cách bán hàng của anh nông chi điền 8x, anh Sơn chân thật, ngoài những mối bán hàng có từ khi đi buôn, hiện anh còn tự livestream trên mạng xã hội, anh dí dỏm, chắc có duyên nên đơn nhiều lúc còn không đủ bán, nên dạo cũng hạn chế để còn tập trung chăm sóc cây.
Vừa chia tay Hoàng Văn Sơn lại sốc ngay bình thuốc lên vai, anh bảo, năm nay anh mở rộng diện tích trồng thêm 6 sào đất ruộng ngoài 2 sào diện tích có sẵn đưa tổng số lên gần 200 cây phật thủ trên diện tích gần 3.000 m2 và 2 sào đất soi trồng thêm bưởi đỏ nhung Hàm Yên. “Nếu thành công, tôi sẽ nhân rộng mô hình cho người dân quanh vùng làm theo, để lớp thanh niên gắn bó với quê hương thay vì ly hương như hiện nay” - Anh Sơn khẳng định.
Theo Tuyên Quang Online